Aktif karbon filtrasyonu, adsorpsiyon mekanizmasıyla sudaki çözünmüş organik maddeleri, serbest kloru, tat ve kokuyu etkin şekilde giderir. Hem granüler aktif karbon (GAC) hem de toz halinde aktif karbon (PAC) uygulanan formatlardandır; sabit yatak filtreler en yaygın olanıdır.
Çalışma Prensibi
Aktif karbon, geniş gözenekli bir yüzeye sahip olup; organik molekülleri yüzeyine çeker (adsorpsiyon). Klor gibi oksitleyici ajanlar da karbon üzerinde tutulur. Adsorpsiyon kapasitesi; sıcaklık, pH, temas süresi ve karbonun yüzey alanına bağlıdır.
Medya ve Modifikasyonlar
- GAC (Granüler): Filtre yataklarında kullanılır, yeniden etkinleştirilebilir.
- PAC (Toz): Genellikle koagülasyon/flokülasyon öncesi kısa süreli dozlama.
- Aktif karbon blok (PCF): Evsel su arıtma cihazlarında sık kullanılır.
Tasarım Kriterleri
- Temas süresi (EBCT, s): Genelde 5–20 dakika arası.
- Yüzey alanı ve porozite: Yüksek gözenekli karbon tercih edilir.
- Ön arıtma gereksinimi: Bulanıklığın düşük olması gereklidir; aksi halde karbon yüzeyi hızlı tıkanır.
Kullanım Alanları
- Şehir şebeke suyu klor giderimi
- Endüstriyel proses suyu (organik madde kontrolü)
- İçecek/gıda endüstrisi kalite kontrolü
Bakım ve Yenileme
- Aktif karbon doygunluğu: GC/MS veya organik yük izleme ile takip edilir.
- Medya değişimi: Uygulamaya bağlı olarak 6–36 ay.
- Fiziksel temizlik: Ters yıkama ile yüzeydeki askıda maddeler uzaklaştırılır.
Avantajlar & Dezavantajlar
Avantaj: Koku/tat gideriminde çok başarılı, kimyasal kullanımını azaltır.
Dezavantaj: Çözünmüş ağır metaller ve tuzları gidermede sınırlı; doygunluk sonrası etkinliği hızlı düşer.
